Gedrag vertelt vaak meer dan woorden

Kinderen hebben niet altijd de woorden om te vertellen wat er werkelijk in hen leeft. Wat ze voelen, komt daarom vaak naar buiten in gedrag.

⚡️ Een kind dat snel boos wordt, kan veel spanning ervaren.

⚡️ Een kind dat zich terugtrekt, kan behoefte hebben aan veiligheid of rust.

⚡️ Een kind dat steeds ‘nee’ zegt, kan proberen ruimte voor zichzelf te creëren.

⚡️ Een kind dat heel sterk reageert op iets wat voor een volwassene misschien klein lijkt, kan geraakt worden door iets wat voor ons niet direct zichtbaar is.

Dat betekent niet dat ieder gedrag zomaar goedgekeurd moet worden. Kinderen hebben grenzen, duidelijkheid en veiligheid nodig. Maar er is een belangrijk verschil tussen alleen proberen gedrag te stoppen en nieuwsgierig worden naar wat eronder ligt.

Van probleem naar boodschap

Wanneer een kind vaak boos is, kijken we gemakkelijk naar de boosheid. Wanneer een kind angstig is, willen we de angst verminderen. Wanneer een kind onzeker is, willen we het meer zelfvertrouwen geven. Dat is heel begrijpelijk. Als ouder wil je tenslotte dat je kind zich goed voelt.

Maar wat gebeurt er wanneer we eerst een stapje terug doen en nieuwsgierig worden?

💫 Wat maakt dit kind boos?

💫 Wanneer ontstaat de angst?

💫 Waar probeert het kind zichzelf tegen te beschermen?

💫 Wat heeft het nodig om zich veilig te voelen?

💫 Wanneer voelt dit kind zich juist vrij, krachtig en helemaal zichzelf?

Door zulke vragen te stellen, ontstaat een andere ingang. Niet omdat je daarmee direct een oplossing hebt, maar omdat je het kind opnieuw als geheel gaat zien.

Een kind hoeft niet gerepareerd te worden

Ik geloof dat kinderen niet geboren worden als een probleem dat opgelost moet worden. Een kind hoeft niet eerst anders te worden om goed genoeg te zijn. Het mag groeien, ontdekken, fouten maken, grenzen aangeven en gevoelens hebben die soms groot zijn. Het mag vooral leren wie het zelf is.

Als ouder hoef je daarbij niet alles op te lossen. Je mag naast je kind staan, kijken, luisteren, grenzen geven en veiligheid bieden. En soms mag je jezelf daarbij ook de vraag stellen: Wat gebeurt er eigenlijk met míj wanneer mijn kind dit gedrag laat zien?

Want opvoeden gaat niet alleen over je kind begeleiden. Het is ook samen groeien. Samen ontdekken hoe je met elkaar verbonden kunt blijven, juist wanneer het moeilijk wordt.

Elk gedrag vertelt iets over het kind dat erachter zit.

De wijsheid die al in een kind aanwezig is

Wat mij in mijn werk met kinderen steeds opnieuw raakt, is hoeveel wijsheid een kind eigenlijk al in zich draagt. Een eigen manier van voelen, een eigen weten, eigen kwaliteiten en een eigen kompas. Kinderen voelen vaak haarfijn aan wat klopt en wat niet klopt, ook wanneer ze daar zelf nog geen woorden voor hebben.

In mijn jaren in het onderwijs heb ik dat vaak intuïtief aangevoeld. Ik zag veel kinderen die gedrag lieten zien dat op het eerste gezicht lastig, storend of ingewikkeld kon zijn, terwijl ik tegelijkertijd voelde: hier gebeurt meer.

Die nieuwsgierigheid is in mijn werk alleen maar sterker geworden. Ik wil niet alleen weten wat een kind doet, maar vooral ont-dekken: Wie is dit kind? Wat probeert het mij te laten zien en wat heeft het nodig om zichzelf te kunnen zijn? 

Achter alle gedrag zit een kind met een eigen verhaal, een eigen gevoeligheid en een eigen manier om de binnen en buitenwereld te ervaren. Juist dát wil ik zichtbaar maken en aandacht geven om het zelfbewustzijn en de eigen authentieke identiteit te laten groeien.

Anders kijken kan iets veranderen

In mijn praktijk zie ik keer op keerdat er in de basis iets verandert wanneer ouders niet meer alleen naar het gedrag van hun kind kijken. Wanneer een ouder bijvoorbeeld ontdekt dat een kind niet bewust dwars wil doen, maar snel overprikkeld raakt. Of wanneer zichtbaar wordt dat een kind niet zozeer onzeker is, maar voortdurend probeert te voldoen aan de verwachtingen van anderen.

Zo’n inzicht laat niet meteen alle problemen verdwijnen. Maar het verandert wel de manier waarop ouder en kind elkaar ontmoeten. Er ontstaat meer begrip, meer rust en vaak ook meer ruimte voor verbinding.

Niet omdat het kind ineens veranderd is, maar omdat er anders naar het kind wordt gekeken.

Van aanpassen naar jezelf leren kennen

Voor mij gaat groeien bij kinderen daarom niet alleen over beter acceptabel gedrag of beter functioneren. Het gaat veel dieper. Het gaat over ontdekken: Wie ben ik, wat voel ik, wat heb ik nodig, waar liggen mijn grenzen en wat past bij mij? Het ontdekken van je eigen identiteit. 

Een kind dat zichzelf beter leert begrijpen, kan steeds meer ontdekken wat bij hem of haar past. Niet alleen vanuit wat anderen verwachten, maar ook vanuit een eigen innerlijk gevoel.

Dit ben ik. Dit voelt voor mij goed. Dit heb ik nodig.

Dat is een belangrijke basis om met vertrouwen op te groeien.

Als ouder groei jij ook mee

Wanneer je anders naar je kind gaat kijken, gebeurt er vaak ook iets met jezelf als ouder. Je kind kan gevoelens bij je raken die je misschien goed kent. Misschien word je extra bezorgd wanneer je kind bang is. Misschien raakt boos gedrag je enorm of voel je de neiging om snel in te grijpen.

Dat is menselijk. Het gaat er niet om dat je als ouder alles goed moet doen. Juist niet. Het gaat erom dat je nieuwsgierig mag blijven naar wat er gebeurt, bij je kind én bij jezelf.

Want opvoeden is niet alleen je kind begeleiden. Het is samen groeien en ont-wikkelen.

Dat is waar de begeleiding bij be KIND coaching voor staat

Bij be KIND coaching kijken we naar het kind als geheel. Naar wat zichtbaar is én naar wat er in de binnenwereld speelt. Er is aandacht voor gevoelens, gedachten, behoeften, kwaliteiten en patronen, maar ook naar de verbinding tussen kind en ouder.

Het uitgangspunt is niet: Hoe zorgen we ervoor dat jouw kind anders wordt?

Het uitgangspunt is:Hoe kunnen we samen ontdekken wat er al in jouw kind aanwezig is en wat het nodig heeft om vanuit zichzelf te groeien?

Soms betekent dat dat een kind zichzelf beter leert begrijpen. Soms dat een ouder anders leert kijken naar gedrag. Soms worden patronen zichtbaar of ontstaat er meer ruimte voor gevoelens en verbinding.

Het begint vaak met iets heel eenvoudigs: met alle aandacht kijken en luisteren met een open blik en...nieuwsgierig zijn.

Misschien hoeftje niet méér, maar mag je vooral ontdekken hoe je anders naar gedrag kunt kijken

Misschien herken je jouw kind hierin. Misschien heb je al van alles geprobeerd en blijft er toch iets knagen. Dan hoeft het antwoord niet altijd te liggen in nóg meer doen, nóg meer oplossen of nóg meer bijsturen.

Misschien mag je eerst even stilstaan. Kijken. Luisteren. En jezelf afvragen:

Wat probeert mijn kind mij eigenlijk te vertellen?

Want ieder kind draagt iets waardevols in zich. Een eigen wijsheid, eigen kwaliteiten en eigen behoeften.

En... misschien is dat wel het mooiste vertrekpunt voor groei:

Niet kijken naar wat er allemaal anders moet, maar opnieuw leren zien wat er al is.

Herken je jouw kind of jezelf hierin?

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Soms kan een andere blik al helpen om weer beweging, begrip en verbinding te ervaren.

In een be KIND groeitraject kijk ik samen met kind en ouder naar wat er speelt én naar wat er al in het kind aanwezig is. Niet om een kind te veranderen, maar om het te helpen zichzelf beter te begrijpen en steeds meer vanuit zichzelf te groeien.

Want ieder kind draagt al heel veel waardevols in zich. Soms heeft het alleen iemand nodig die helpt om het weer zichtbaar te maken zodat je het ook echt kunt gebruiken..

Helma van Esch

praktijk be KIND coaching

Groeien in verbinding met jezelf en elkaar.